CZĘŚĆ 2

ODSTAWIENIE OD MLEKA MATKI

 

Odstawienie jest bardzo stresującym okresem zarówno dla źrebięcia jak i dla klaczy. Klacz zwykle ten moment znosi spokojnie i szybko przyzwyczaja się do nowej sytuacji, dla źrebięcia jednak odstawienie wiąże się z dużo większym i trwającym dłużej stresem. Stres ten może być przyczyną czasowej niechęci do przyjmowania pokarmów, pogorszenia kondycji i zwiększonej podatności na wszelkiego rodzaju bakteryjne i wirusowe infekcje. Źrebię jest zwykle odstawiane od matki w wieku 4-6 miesięcy. Przed odstawieniem należy zapewnić, aby źrebię było przyzwyczajone do przyjmowania dostatecznej ilości pełnowartościowego pokarmu. Osiągnięcie tego stanu nie jest dużym problemem, gdyż źrebię zwykle przyjmuje dawkę pożywienia treściwego razem z matką. Zwykle źrebię przyjmuje większą dawkę pożywienia pełnowartościowego od końca drugiego miesiąca życia kiedy to zaczyna spadać produkcja mleka klaczy. Dokarmianie źrebięcia ma wówczas podwójne znaczenie - zapewnia pełne pokrycie potrzeb żywieniowych źrebięcia oraz przyzwyczajenie go do przyjmowania dostatecznej ilości pokarmu każdego dnia, którą będzie spożywał po odstawieniu. Takie stopniowe odstawianie jest zwykle dla źrebięcia mniej stresujące. Odsadki, aby w dorosłości osiągnęły wagę 500 kg, muszą w wieku 6 miesięcy przybierać na wadze średnio 0,7 - 1 kg dziennie. Aby źrebię osiągnęło opytmalny poziom wzrostu, musi mieć do dyspozycji odpowiedni poziom energii. Źrebięta nie są w stanie po odstawieniu skonsumować dostatecznej ilości jedzenia, aby zaspokoić własne potrzeby wzrostowe. Dlatego do jego dziennej dawki powinno być dodane pożywienie treściwe. Zwykle po odstawieniu zaleca się podawać średnio 0,5 - 0,7 kg wysokiej jakości treściwego pożywienia na każde 45 kg wagi źrebięcia (tj. średnio 2-3 kg dla odsadka ważącego ok. 200 kg). Pokarm treściwy zawiera energię, białko i substancje mineralne, których podstawowe pożywienie nie jest w stanie dostarczyć. Zawiera również lizynę - aminokwas niezbędny dla prawidłowego wzrostu. W całości dzienna dawka (siano + pożywienie treściwe) powinna obejmować 2-3 % ciężaru 6 miesięcznego źrebięcia (4-6 kg suchej masy dziennie). Odpowiednia ilość energii w dziennej dawce pożywienia jest bardzo ważna dla sprawnego rozwoju rosnącego organizmu źrebięcia, z drugiej strony nadmiar energii nie jest ani pożądany ani nie wpływa pozytywnie na rozwój. Przekarmianie rosnących źrebiąt powoduje zwiększenie ryzyka powstawania rozwojowych dolegliwości ortopedycznych. Badania pokazały, że nadmierne karmienie (więcej niż 128% dopuszczalnej dziennej dawki według National Research Council (1989)) łącznie z nieproporcjonalnym poziomem wapnia i fosforu oraz w połączeniu z nieadekwatnym wysiłkiem fizycznym, są czynnikami powodującymi powstawanie rozwojowych problemów ortopedycznych. Ważne jest również dostarczenie źrebięciu odpowiedniego ruchu. Okazało się, że odsadek karmiony wysokoenergetyczną paszą, który miał dostateczną ilość ruchu był mniej podatny na wystąpienie problemów ortopedycznych niż źrebię karmione taką samą dawką pożywienia, ale bez odpowiedniego ruchu. Źrebię z wysokim poziomem obciążenia fizycznego i niskoenergetyczną dzienną dawką pożywienia miało tą samą skłonność do występowania problemów ortopedycznych. Wcześniej za główną przyczynę występowania rowojowych wad ortopedycznych uważane było skarmianie źrebiąt dawkami pożywienia zawierającymi dużą ilość białka. Tego nie potwierdziły nowsze badania. Współczesne zalecenia, ukierunkowane na redukcję występowania rowojowych wad ortopedycznych obejmują: - podawanie zbilansowanej dziennej dawki pożywienia - uniknięcie nadmiernego przyspieszeniu wzrostu na skutek przekarmiania - utrzymanie wyrównanej krzywej wzrostowej bez nagłych wahań - unikanie przedawkowania energii w jakiejkolwiek formie - czy to wysoką ilością białka, węglowodanów czy tłuszczy (wyższe spożycie energii niż 82 MJ dziennie) - zapewnienie, aby dzienna dawka pożywienia zawierała dostateczną ilość minerałów (przede wszystkim Ca, P i Mg) i pierwiastków śladowych niezbędnych w metabolizmie kości i stawów (miedź, mangan, cynk, selen) - miedź powinna występować w dziennej dawce w ilości 25 - 50 mg/kg pożywienia (min. 75 - 150 mg w dziennej dawce) - umożliwiienie źrebiętom wolny wypas i ruch na pastwisku (min. 2-3 godzin dziennie) - unikanie rozrodu koni, u których obserwowane były problemy ortopedyczne Źrebię powinno mieć nielimitowany dostęp do niestrączkowych roślin, najlepiej z pastwiska. Skarmianie roślinami strączkowymi - siano z lucerny lub z koniczyny nie jest łatwostrawne dla źrebiąt i lepiej jest wykluczyć zupełnie z dziennej dawki pożywienia. Jeśli jednak hodowca chce podawać te siana swoim źrebiętom, należy zapewnić, aby bylo ich bardzo mało w dziennej dawce. Źrebięta bez wątpienia nie powinny mieć wolnego dostępu do tego rodzaju pożywienia. Z powodu wysokiej zawartości białek i szczawianów i nieproporcjonalnych zawartości składników mineralnych przyjmowanie dużych ilości tych rodzajów sian może być przyczyną anormalnego wzrostu i problemów stawowych oraz nadmiernie obciąża nerki i wątrobę. Przy skarmianiu roślinami strączkowymi ważne jest, aby proporcjonalnie obniżyć dzienną dawkę pożywienia treściwego. Jak wszystkie konie, odsadki powinny mieć również nieograniczony dostęp do wody i soli. Jeśli pasza lub skarmiane ziarno jest ubogie w miedź, cynk albo selen należy te minerały dodać do dziennej dawki w łatwoprzyswajalnej formie. Z witamin najważniejsze są witaminy A i E. Bardzo ważne jest dostarczenie minerałów kościotwórczych - wapnia, fosforu i magnezu (patrz: budowa mocnych kości - część pierwsza). Odsadek w wieku 4 miesięcy dziennie potrzebuje minimalnie 34 g wapnia, 19 g fosforu, 3,7 g magnezu, 8000 IU witaminy A i adekwatnej ilości witaminy D (według National Research Council, 1989).

 

preparaty dla psów preparaty dla koni suplementy diety dla ludzi