|
|
CZĘŚĆ 1
POPRAWA GĘSTOŚCI KOŚCI - BUDOWA MOCNYCH KOŚCI
Tkanka kostna to tkanka bardzo dynamiczna, której właściwości i jakość nieustannie wpływają na zdolność kości do przenoszenia obciążeń i sił a także zdolność do szybkiej reakcji na zmienne otoczenie. Kości są zbudowane z dwóch rodzajów tkanek kostnych. Tkanka korowa to tkanka, która nadaje kościom twardość i wytrzymałość. Stanowi 80% kości u dorosłego zwierzęcia. Tkanka gąbczasta tworzy się na końcach kości długich i otacza rdzeń kości. Oba typy tkanek kostnych są tworzone z macierzy kolagenowej z osteoblasty (komórki kościotwórcze - syntetyzują i wydzielają niezmineralizowane podścielisko kostne, a także biorą udział w wapnieniu kości oraz regulują dopływ i wypływ wapnia i fosforu do i z kości) i z osteoklasty (komórki kościogubne, komórki wielojądrzaste odpowiedzialne za resorpcję (rozpuszczenie) kości). Osteoblasty i osteoklasty pracują we wzajemnym związku na rekonsturkcję i przebudowę tkanki kostnej. Odbudowa zwiększa gęstość tkanki kostnej poprzez dostarczenie substancji odżywczych do tkanki kostnej już istniejącej oraz do tkanki, która jest najbardziej obciążona i zniszczona, i która wymaga zwiększonej ilości substancji odżywczych. Dzięki dostarczeniu odpowiednich proporcji i ilości składników odżywczych w pożywieniu można sprawić, że odbudowana kość jest twardsza i wytrzymalsza niż kość pierwotna, której rozwój i wzrost następował w cyklu wzrostowym z nieprawidłowym zbilansowaniem substancji odżywczych.
Tworzenie i odbudowa tkanki kostnej w znacznej mierze są zdominowane przez dostarczenie peptydów kolagenowych. Kolagen stanowi średnio jedną trzecią wszystkich tkanek w organizmie. Stanowi w przybliżeniu 30% tkanki kostnej dorosłego osobnika i jest głównym skladnikiem tkanki kostnej i chrząstek.
Doustnie podane peptydy kolagenowe zapewniają mnożenie się komórek kostnych i zwiększają syntezę kolagenu w przestrzeni międzykomórkowej kostnych beleczek. To rozmnożenie kostnych komórek (osteoblasty) prowadzi do zwiększenia wytrzymałości i twardości tkanki kostnej i umożliwia lepszą mineralizację kości.
Zwiększenie mineralizacji i twardości tkanki kostnej zwiększa nie tylko jej wytrzymałość i odporność, ale również powoduje tworzenie się lepszych jakościowo więzadeł, ścięgien a także tkanki mięśniowej, co umożliwia optymalny rozwój układu kostnego, stawowego oraz mięśniowego. Wszystkie te czynniki w ostatecznym rozrachunku bardzo pozytywnie wpływają na cały ustrój konia.Wzrost kości jest maksymalny przed ukończeniem 12 miesiąca życia. Konie pełnej krwi angielskiej osiągają w 6 miesiącu życia aż 84% całkowitej wysokości, ale tylko 46% masy, którą osiągną w dorosłości. W 12 miesiącu życia zwykle osiągają 94% wysokości i 65% masy. Całkowity wzrost jest praktycznie ukończony w wieku 22 miesięcy (osiąga w przybliżeniu 97% koni) i w tym wieku zwykle osiągnięte zostaje 90% masy dorosłego konia. Wzrost kości jest w tym okresie szybszy niż przyrosty masy mięśniowej.
Mineralizacja kości u płodu zaczyna się w ostatniej trzeciej fazie ciąży. Płód w tym okresie ma chrzęstny model kości. Kości nowonarodzonego źrebięcia zawierają tylko 17% całkowitej ilości minerałów dorosłego konia, a w wieku 6 miesięcy kość jest zmineralizowana w przybliżeniu w 68%, w 12 miesiącach w 76%. Maksymalna zawartość kostnych minerałów jest osiągnięta dopiero w wieku 6 lat.
U źrebiąt i młodych koni stosunek gęstości kości do całkowitej gęstości jest wyraźnie wyższy niż u dorosłego konia, wraz z wiekiem ten wskaźnik wyrównuje się. Znaczna część kości tworzy się i mineralizuje w pierwszym roku życia. Z tego wynika, jak ważne jest dla tego okresu dostateczne przyjmowanie składników budulcowych i minerałów kształtujących tkankę kostną. Jeśli organizm konia w okresie wzrostu ma dostateczną i odpowiednią ilość substancji odżywczych dostarczających energię, białko i minerałów kościotwórczych wzrastająca tkanka kostna jest lepiej odżywiona i nawodniona, gęstsza i lepiej zmineralizowana.
Pierwotnym źródłem substancji odżywczych dla układu kostnego nowonarodzonego źrebięcia jest mleko matki. Zawartość składników mineralnych w kobylim mleku jest najwyższa przed uplywem pierwszego tygodnia laktacji a potem stopniowo opada. Jeśli klacz nie otrzymuje w okresie ciąży i laktacji odpwiedniej ilości wapnia płód oraz później nowonarodzone źrebię cierpi na niedobór wapnia. Źrebię z niedoborem wapnia ma po narodzeniu mniejszy wskaźnik gęstości kości.
Wapń i fosfor są głównymi minerałami kości. Dzienne zapotrzebowanie tych pierwiastków uzależnione jest od fazy wzrostu. W wieku 6 miesięcy źrebię przybiera około 0,65 kg dziennie i potrzebuje w przybliżeniu 38 g wapnia i 25 g fosforu dziennie. W wieku 12 miesięcy dzienny przyrost oscyluje w granicach 0,5 kg co przekłada się na zapotrzebowanie na minerały kościotwórcze w ilości w przybliżeniu 45 g wapnia i 30 g fosforu.
Bardzo ważny jest pomiar wapnia i fosforu w dawce pożywienia. Należy zapewnić, aby dzienna dawka zawierała wapń i fosfor w stosunku od 3:1 do 1:1. Optymalny stosunek tych pierwiastków w karmie dla konia rosnącego wynosi 2,5:1. Badania kliniczne potwierdziły, że stosunek tych pierwiastków w dziennej dawce pożywienia wyższy niż 6:1, powoduje utratę gęstości kości. Poziom odwrotny tj. wyższa zawartość fosforu niż wapnia ma również szkodliwy wpływ. Na przykład, wysoka zawartość wapnia w dziennej dawce może wystąpić przede wszystkim przy skarmianiu wysokiej ilości siana z lucerny (stosunek Ca:P - 6:1) lub siana z koniczyny (stosunek Ca:P - 6,6:1). Odwrotnie, fosfor może przeważać w dziennej dawce nad wapniem w przypadku skarmiania dużej ilości otrębów pszennych (stosunek Ca:P - 1:3,2). Podawanie tylko samego wapnia nie ma żadnego wpływu na zwiększenie gęstości kości.
Mała ilość komórek kostnych w tkance kostnej wytwarza niskiej jakości (mało gęsty) szkielet kostny.
Bardzo ważnym czynnikiem wpływającym na metabolizm i wykorzystanie wapnia jest jego źródło i postać chemiczna. Różne źródła wapnia mają bardzo różne właściwości wpływające na biologiczną przyswajalność. Główne właściwości fizyko-chemiczne danej postaci wapnia, która wpływa na jego właściwości biologiczne tj. wchłanianie i wykorzystanie jest rozpuszczalność danej postaci wapnia w wodzie. Głównym rozupuszczalnikiem dla większości substancji występujących w organizmie, w szczególności składników mineralnych jest woda. Ogólnie można powiedzieć, że substancje najlepiej rozpuszczalne w wodzie będą najlepiej wchłaniane i wykorzystywane w organizmie konia. Niektóre substancje, szczegolnie nierozpuszczalne w wodzie, rozpuszczają się w kwasach (w żołądku konia jest to kwas chlorowodorowy). Zwierzęta roślinożerne (włączając w to konie) jednak mają w porównaniu do mięsożernych (w tym człowiek) nieskie stężenie tego kwasu. Substancje rozpuszczalne w kwasach są wówczas dużo mniej wchłaniane przez organizm.
Dlatego przy podawaniu jakiegokolwiek źródła wapnia i składników mineralnych jest niezbędne branie pod uwagę stopnia rozpuszczalności danej postaci w wodzie (pH -7 przy 25 stopniach C), aby dany składnik mógł być rozpuszczony, wchłonięty i wykorzystany. Nierozpuszczalne w wodzie źródło wapnia przechodzi przez przewód pokarmowy bez użytku (zostanie wydalone). Zasady rozpuszczalności określone dla wapnia są również prawdą dla innych minerałów tj. fosfor, żelazo, cynk, miedź itd.Przykład rozpuszczalności i przyswajalności węglanu wapnia, który jest najczęściej stosowanym źródłem wapnia w preparatach dla koni obecnych na rynku:
1. wapń jest dostarczony do organizmu w powszechnie stosowanej formie jako węglan wapnia CaCO3
2. następuje jego rozpuszczenie w środowisku kwasowym kwasu chlorowodorowego w żołądku - pod warunkiem, że w soku żołądkowym jest odpowiednia koncentracja tego kwasu tj. wskaźnik pH soku żołądkowego wynosi 1,5 - 2, takie pH u koni nigdy nie występuje!
CaCO3 + 2 HCl ---------> CaCl2 + H2CO3
wynikiem reakcji jest wapń w formie chlorku wapnia CaCl2
3. chlorek wapnia dalej dysocjuje do Ca2+ + 2Cl-
4. wapń jest wówczas wchłonięty jako zjonizowany Ca2+ lub związany z proteinamiRozpuszczalność różnych źródeł wapnia w temperaturze 25 stopni C:
węglan wapnia (Calcium Carbonate) mniej niż 0,1 g/l H2O
fosforan wapnia (Calcium Phosfate) mniej niż 0,1 g/l H2O
cytrynian wapnia (Calcium Citrate) 0,2 g/l H2O
glukonian wapnia (Calcium Glukonate) 3,5 g/l H2O
mleczan wapnia (Calcium Lactate) 12,0 g/l H2O
laktoglukonian wapnia (Calcium Lactate/glukonate) 45,0 g/l H2O
chlorek wapnia (Calcium Chloride) - źródło wapnia w preparatach MineralPony® Baby i MineralPony® Senior 740,0 g/l H2OPoziom dostarczenia wapnia do organizmu (i innych substancji mineralnych) jest możliwy do sprawdzenia za pomocą biochemicznego określenia w surowicy krwi. Ilość wapnia w surowicy krwi ma się mieścić w przedziale 2,5 - 3,5 mmol/l a w przypadku wapnia jonizowanego 1,4 - 1,5 mmol/l (według Laboratory Profiles of Equine Diseases, D.I. Bounous, The Complete Manual, T. a M. Pavord).
Innym bardzo ważnym minerałem kościotwórczym jest magnez. Magnez jest niezbędny w procesie tworzenia tkanki kolagenowej kości i dla jej mineralizacji. Około 60% wapnia w organizmie znajduje się w kościach. Studia kliniczne na ludziach pokazały pozytywną korelację między przyjmowniem magnezu z pożywienia a gęstością kości. Niskia zawartość magnezu w pożywieniu powoduje zmniejszoną aktywność osteoblasty i osteoklasty - komórek uczestniczących w rekonstrukcji kości.
Znaczny wpływ na rozwój kości również mają pierwiastki śladowe tj. miedź i cynk.
Miedź jest niezbędna w procesie poprawnej osyfikacji (wapnienia) tkanki kostnej. Jest również krytycznym pierwiastkiem w tworzeniu cross-linków - wiązań tkanki kolagenowej, która jest bazą dla tkanki kostnej. Przeprowadzone badania kliniczne pokazały powiązanie między niską zawartością miedzi w surowicy krwi a zwiększonym występowaniem rozwojowych ortopedycznych problemów tj. deformacji szkieletowych i rozwoju osteochondrozy. Dieta z niską zawartością miedzi miała w konsekwencji doprowadzić do wzrostu charakterystycznych zmian osteochondrycznych. Nastąpiła redukcja kolagenowych połączeń (cross-linków), wiązań niezbędnych dla mineralizacji tkanki chrzęstnej w kości. Chrząstka stawowa stała się chropowata i w stawach pojawiły się mikropęknięcia. Mikropęknięcia pojawiły się również w kościach długich i w kręgach. Dalsze badania kliniczne pokazały, że suplementacja klaczy w okresie ciąży i źrebiąt miedzią jest pozytywnym czynnikiem wpływającym na poprawny rozwój układu kostnego.
Cynk jest pierwiastkiem niezbędnym dla tworzenia kości i chrząstek. Może kolidować z wchłanianiem miedzi, dlatego jego nadmierne spożycie nie wpływa pozytywnie na rozwój systemu szkieletowego. Ważnym pierwiastkiem śladowym wpływającym na metabolizm kolagenu i tkanek łącznych jest także mangan.Razem z wyżywieniem dla prawidłowego rozwoju układu kostnego ważny jest sposób obciążenia aparatu ruchu klaczy i młodych koni. Badania kliniczne pokazały wpływ treningu na wzrastającą gęstość tkanki kostnej u młodych koni. Jedno z badań klinicznych porównało roczniaki odchowane w boksach z roczniakami, które miały dostęp do pastwiska i codzienny ruch. Okazało się, że konie hodowane na pastwisku miały o 33% większą gęstość kości.
Badania na koniach pełnej krwi angielskiej pokazały, że gęstość kości zwiększa się w treningu na krótkie dystanse (400 m) przy prędkości ok. 7 sekund na 100 metrów. Okazało się, że kość biodrowa ma w większości przypadków granicę wytrzymałości około 50 000 taktów, co odpowiada średnio 5-miesięcznemu treningowi. Jak tylko zostanie osiągnięty ten punkt dramatycznie wzrasta prawdopodobieństwo zranień kości biodrowej i golenia.
Dalsze badania pokazały, że brak ruchu ma bardzo negatywny wpływ na właściwości kości. Konie, które przez długi czas pozostawały bez treningu miały niższą gęstość kości niż w okresie treningu. Po ponownym ropoczęciu treningul, podczas pierwszych 60 dni gęstość kości nadal się zmniejszała.
Odpowiednie odżywienie z dostatkiem substancji kościotwórczych, zawierające dostateczne i odpowiednie proporcje substancji mineralnych, peptydów kolagenowych, minerałów kościotwórczych, pierwiastków śladowych i innych substancji wpływających na metabolizm kości razem z odpowiednim treningiem prowadzi do zwiększenia gęstości tkanki kostnej i do zwiększenia wytrzymałości układu szkieletowego.
Skoncentrowany mineralno-kolagenowy dodatek żywieniowy z peptydami kolagenowymi CHP i minerałami kościotwórczymi - w dobrze przyswajalnej formie. Wzbogacony w niezbędny jod i selen dla intensywnego odżywienia szkieletu źrebiąt, młodych koni i klaczy.
Mineralpony® Baby zapewnia jednocześnie odpowiednią dawkę peptydów kolagenowych CHP i mineralnych substancji kościotwórczych. Połączenie tych związków wpływa pozytywnie na tworzenie się i kostnienie zdrowego szkieletu rozwijającego się płodu, rosnących źrebiąt i młodych koni oraz stanowi doskonałą ochronę aparatu ruchu matki. Klacze, które przyjmowały ten preparat mają zdrowe, silne i prawidłowo rozwinięte źrebięta. Współczynnik Ca:P w jednej dawce nie powinien być nigdy mniejszy od 1:1 i nie wyższy od 3:1 - w Mineralpony® Baby wynosi on 2,5:1.
Skoncentrowany mineralno-kolagenowy dodatek żywieniowy z peptydami kolagenowymi CHP i minerałami kościotwórczymi - w wysoko przyswajalnej formie. Wzbogacony w niezbędny jod i selen - dla intensywnego odżywienia szkieletu i stawów koni sportowych.
Mineralpony® Senior zapewnia jednocześnie dostarczenie do organizmu peptydów kolagenowych CHP i minerałów kościotwórczych. Połączenie tych związków ma nieodzowne znaczenie w procesie leczenia odwapnienia spowodowanego mechanicznymi obciążeniami szkieletu. Najbardziej narażoną kością na odwapnienie jest kość kopytowa ze względu na duże obciążenia mechaniczne, które musi przenosić podczas ruchu. Jej kondycja warunkuje zatem ruchliwość, mobilność i gotowość do skoku.
Współczynnik Ca:P w dziennej dawce nie powinien nigdy być niższy od 1:1 ani wyższy od 3:1 - w Mineralpony® Senior wynosi on 1,2:1.
preparaty dla psów preparaty dla koni suplementy diety dla ludzi
